AI wpis #040
Czy AI może przeczytać za mnie umowę z operatorem?
Rodzicom kończy się umowa na internet i telewizję. Operator przysłał nową ofertę: 14 stron PDF-u, regulamin promocji i cennik. Tata zapytał, czy „ta sztuczna inteligencja” nie może tego przeczytać za niego. Może. Ale nie tak, jak tata to sobie wyobraża.
Kuba 5 min czytania

W niedzielę w Wejherowie tata położył przede mną wydruk. Rodzicom kończy się w grudniu dwuletnia umowa na internet i telewizję, a operator przysłał propozycję przedłużenia. Czternaście stron umowy, osobny regulamin promocji, cennik usług dodatkowych i mail z hasłem „Teraz taniej!”.
„Ty masz tę sztuczną inteligencję, niech to przeczyta i powie, czy podpisywać” - powiedział tata i poszedł nastawić wodę na herbatę.
Usiadłem nad tym na godzinę. Część roboty AI zrobiło świetnie, część musiałem zrobić sam, a jedną rzecz czat podał z pełnym przekonaniem i była nieprawdziwa. Opisuję całość, bo podobne dokumenty ma każdy: umowa najmu, ubezpieczenie, kredyt, siłownia.
Najpierw: czego nie wklejać
Zanim cokolwiek wrzuciłem do czatu, zrobiłem porządek z danymi. Umowa rodziców miała na pierwszej stronie imię i nazwisko taty, PESEL, adres, numer klienta i numer konta do zwrotów.
Zasada, którą stosuję w pracy i w domu: do ogólnodostępnego czatu nie wklejam niczego, czego nie powiesiłbym na tablicy ogłoszeń na klatce schodowej. Nawet jeśli usługa obiecuje, że nie uczy się na moich rozmowach, nie mam jak tego sprawdzić. Dlatego:
- wyciąłem pierwszą stronę z danymi osobowymi i skopiowałem tylko treść warunków,
- zamieniłem numer klienta i adres na „XXX” tam, gdzie pojawiały się w tekście,
- sprawdziłem w ustawieniach czatu, czy historia rozmów jest używana do trenowania modelu, i wyłączyłem to.
Warunki umowy same w sobie nie są tajemnicą. Operator wysyła ten sam wzór tysiącom klientów. Tajemnicą jest to, kto ją podpisuje.
Co AI zrobiło dobrze
Wkleiłem tekst i napisałem polecenie. Nie „streść umowę”, tylko konkretnie. O tym, jak pisać polecenia, żeby dostać konkret, a nie wodę, pisałem wiosną, i tu ta wiedza naprawdę się przydała. Moje polecenie wyglądało mniej więcej tak:
„Poniżej jest umowa o świadczenie usług internetu i telewizji oraz regulamin promocji. Odpowiadaj wyłącznie na podstawie tego tekstu. Jeśli czegoś w tekście nie ma, napisz, że nie ma. Przy każdej odpowiedzi podaj numer paragrafu. Wypisz: 1) miesięczną opłatę w każdym miesiącu trwania umowy, 2) co się dzieje po zakończeniu okresu promocyjnego, 3) koszty zerwania umowy przed czasem, 4) wszystkie opłaty jednorazowe, 5) zapisy, które pozwalają operatorowi zmienić cenę w trakcie umowy”.
W ciągu minuty miałem pięć list z numerami paragrafów. I to była naprawdę dobra robota:
- ceny w czasie. Okazało się, że „teraz taniej” dotyczy pierwszych sześciu miesięcy. Potem opłata rośnie, a w ostatnim półroczu jest wyższa niż obecnie. Mail tego nie mówił, tabela w załączniku mówiła, ale trzeba było ją znaleźć.
- opłaty jednorazowe. Aktywacja, nowy dekoder z „opłatą za wydanie”, przy rezygnacji zwrot sprzętu w określonym terminie, inaczej kara.
- usługi włączone domyślnie. W regulaminie promocji był pakiet dodatkowych kanałów, darmowy przez trzy miesiące, a potem płatny, jeśli się go nie wyłączy. To rzecz, którą każdy przeoczy na stronie dziesiątej.
Ręcznie znalazłbym to samo. W godzinę, z kawą i zakreślaczem. AI dało mi mapę, po której mogłem chodzić.

Gdzie AI się pomyliło
Przy pytaniu o koszt wcześniejszego zerwania umowy czat napisał jasno: „opłata wynosi 300 zł”. Z numerem paragrafu. Otworzyłem ten paragraf. Było w nim, że operator może żądać zwrotu ulgi przyznanej klientowi, pomniejszonej proporcjonalnie za czas od dnia zawarcia umowy. Żadnych 300 zł. Ta kwota pojawiała się zupełnie gdzie indziej, jako opłata za niezwrócony dekoder.
Model połączył dwa fragmenty w jedną, zgrabną i fałszywą odpowiedź. Nie dlatego, że coś ukrywał, tylko dlatego, że tak działa: przewiduje wiarygodnie brzmiący tekst. O tym, że asystent AI potrafi z pewną miną podać bzdurę, pisałem już po roku używania asystenta w telefonie. Przy umowach to nie jest ciekawostka, tylko pieniądze.
Stąd moje dwie żelazne zasady:
- Każdą liczbę sprawdzam w oryginale. Numer paragrafu z odpowiedzi czatu służy mi do tego, żeby szybko trafić w odpowiednie miejsce, a nie do tego, żeby uwierzyć.
- Pytam o to samo drugi raz, inaczej sformułowane. Kiedy zapytałem „zacytuj dosłownie zdanie, z którego wynika kwota 300 zł”, czat zacytował fragment o dekoderze i sam przyznał, że wcześniej pomieszał dwa zapisy.
Czego AI w ogóle nie powie
Zostało jedno pytanie taty: „podpisywać czy nie”. Na to czat nie ma odpowiedzi i lepiej, żeby nie udawał, że ma. Nie wie, ile rodzice dziś płacą, czy oglądają te kanały, czy w okolicy jest inny operator, ani czy tata lubi dzwonić na infolinię, żeby negocjować.
Zrobiłem więc tabelkę na kartce: obecna opłata, nowa opłata miesiąc po miesiącu, suma za dwa lata, opłaty jednorazowe. Suma wyszła trochę wyższa niż przy obecnej umowie, choć mail twierdził, że będzie taniej. Do tego dodaliśmy pytanie, czy rodzice potrzebują telewizji z dekodera, skoro tata od roku ogląda głównie mecze, a mama seriale w aplikacji na telewizorze.
To nie jest rada prawna. Przy umowach, w których chodzi o duże pieniądze, na przykład kredyt albo zakup mieszkania, AI może pomóc przygotować pytania, ale odpowiadać na nie powinien ktoś, kto bierze za to odpowiedzialność. Przy umowie na internet wystarczy rozsądek i kalkulator.
Jak tego używam teraz
Moja krótka procedura na każdy długi dokument:
- wytnij dane osobowe i wszystko, co identyfikuje ciebie albo kogoś bliskiego,
- każ odpowiadać tylko na podstawie tekstu i podawać numery paragrafów,
- pytaj o konkretne rzeczy: ceny w czasie, kary, terminy, automatyczne przedłużenia, zmiany cen,
- sprawdź każdą liczbę w oryginale,
- decyzję podejmij sam, na kartce, na swoich liczbach.
Tata zadzwonił na infolinię w środę. Powiedział, że zna warunki, bo „syn kazał komputerowi przeczytać umowę”, i zapytał o wersję bez pakietu kanałów i bez nowego dekodera. Dostał ją, z niższą ceną niż w mailu. Do dziś jest przekonany, że to zasługa sztucznej inteligencji, a nie kartki z tabelką. Nie wyprowadzam go z błędu.


